लाखो झाडे लावण्याचे सोंग करणारे सरकार अदानींच्या प्रकल्पांसाठी किती जंगले उद्ध्वस्त करणार?डॉ जितीन वंजारे
लाखो झाडे लावण्याचे सोंग करणारे सरकार अदानींच्या प्रकल्पांसाठी किती जंगले उद्ध्वस्त करणार?डॉ जितीन वंजारे
भीमाशंकर जंगल परिसरातील जंगलतोड तात्काळ थांबवा! पर्यावरणप्रेमी, पशुपक्षीप्रेमी आणि निसर्गप्रेमींनी एकत्र येण्याचे डॉ. जितीनदादा वंजारे खालापुरीकर यांचे आवाहन
वृक्षतोडीविरोधात जनआंदोलन उभारण्याची गरज; विकासाच्या नावाखाली निसर्गाचा विनाश कदापि सहन करणार नाही! डॉ जितीन वंजारे
बीड प्रतिनिधी :
लाखो झाडे लावण्याच्या घोषणा करणारे सरकार उद्योगपतींच्या प्रकल्पांसाठी नैसर्गिक जंगलांचा बळी देत असेल, तर हा कोणता विकास, असा सवाल सामाजिक कार्यकर्ते तथा निसर्गप्रेमी डॉ. जितीनदादा वंजारे खालापुरीकर यांनी केला आहे. जंगलसंपत्ती, जैवविविधता आणि आदिवासींचे नैसर्गिक हक्क धोक्यात आणणाऱ्या प्रकल्पांविरोधात जनतेने संघटितपणे आवाज उठवावा, असे आवाहन त्यांनी केले.भीमाशंकर जंगल परिसरातील जंगलतोडीच्या तक्रारींची तातडीने चौकशी करावी, वस्तुस्थिती जनतेसमोर मांडावी, पर्यावरणीय परिणामांचा स्वतंत्र अभ्यास करावा आणि संबंधित प्रकल्पांच्या वन व पर्यावरणीय परवानग्यांची निष्पक्ष तपासणी करावी, अशी मागणी त्यांनी केली.
उद्योगांच्या विस्तारासाठी जंगलांचा बळी कशासाठी? कोळसा खाणी, वीज प्रकल्प, बंदरे, सिमेंट उद्योग आणि पायाभूत सुविधांसाठी वनजमिनींचा वापर झाल्यास त्याचा परिणाम केवळ झाडांपुरता मर्यादित राहत नाही. संपूर्ण परिसंस्था, वन्यजीवांचे अधिवास, पाण्याचे स्रोत आणि स्थानिक नागरिकांचे जीवन प्रभावित होते.अदानी समूहाशी संबंधित विविध कोळसा खाण प्रकल्पांमुळे जंगलांवर परिणाम झाल्याचे मुद्दे देशभरात चर्चेत आले आहेत. छत्तीसगडमधील हसदेव अरण्य, मध्य प्रदेशातील धिरौली कोळसा खाण आणि इतर प्रकल्पांबाबत वृक्षतोड, पर्यावरणीय परिणाम आणि स्थानिक समुदायांच्या हक्कांवरून वाद निर्माण झाले आहेत.या प्रकल्पांशी संबंधित वनक्षेत्र, वृक्षतोडीची संख्या आणि मंजुरीची सद्यस्थिती यांची अधिकृत कागदपत्रांच्या आधारे तपासणी होणे आवश्यक आहे. विकासाच्या नावाखाली पर्यावरणीय नियमांकडे दुर्लक्ष होता कामा नये.
जमीनवाटप आणि परवानग्यांमध्ये पारदर्शकता हवी.मोठ्या उद्योगसमूहांना दिलेल्या जमिनी, सवलती आणि परवानग्यांची माहिती सार्वजनिक केली पाहिजे. जमीन कोणत्या अटींवर देण्यात आली, किती मोबदला आकारला, वनजमिनीच्या वापरासाठी कोणत्या परवानग्या मिळाल्या आणि पर्यावरणीय अटींचे पालन होत आहे का, याचा खुलासा सरकारने करावा.अदानी, अंबानी आणि इतर उद्योगसमूहांना दिलेल्या जमिनींचे व्यवहार तसेच त्यासंबंधीचे सरकारी निर्णय पारदर्शकपणे तपासले गेले पाहिजेत. मात्र, ठोस निष्कर्षांसाठी संबंधित सरकारी नोंदी आणि अधिकृत आकडेवारी तपासणे आवश्यक आहे.डॉ. वंजारे यांचा सवाल आहे की, विकासाचा फायदा काही मोजक्या उद्योगसमूहांना होत असेल आणि त्याची किंमत सामान्य जनता, आदिवासी समाज, वन्यजीव व निसर्गाला मोजावी लागत असेल, तर अशा विकासाच्या मॉडेलचा पुनर्विचार करण्याची वेळ आली आहे.
भीमाशंकर जंगल वाचवण्यासाठी एकत्र या! भीमाशंकर जंगल परिसरातील वृक्षतोडीच्या तक्रारींची वनविभाग, प्रशासन आणि संबंधित पर्यावरणीय प्राधिकरणांनी तातडीने चौकशी करावी. प्रत्यक्ष पाहणी करून अहवाल जनतेसमोर मांडावा. आवश्यक परवानग्यांची तपासणी करून नियमभंग आढळल्यास संबंधितांवर कायदेशीर कारवाई करावी, अशी मागणी डॉ. वंजारे यांनी केली.जंगल हे केवळ झाडांचे समूह नसून पशुपक्षी, कीटक, वन्यजीव आणि वनस्पतींचे अधिवास आहे. वृक्षतोडीमुळे घरटी नष्ट होतात, अधिवास कमी होतात, मातीची धूप वाढते आणि स्थानिक पर्यावरणावर दीर्घकालीन परिणाम होतात.त्यामुळे नागरिक, सामाजिक संघटना, पर्यावरणप्रेमी, पशुपक्षीप्रेमी आणि निसर्गप्रेमींनी एकत्र येऊन लोकशाही मार्गाने जनजागृती मोहीम उभारावी.
प्रमुख मागण्या
१. भीमाशंकर जंगल परिसरातील कथित वृक्षतोडीची तातडीने चौकशी करावी.
२. संबंधित प्रकल्पांच्या वनविषयक आणि पर्यावरणीय परवानग्यांची माहिती सार्वजनिक करावी.
३. नियमभंग आढळल्यास वृक्षतोडीवर तातडीने स्थगिती आणावी.
४. वन्यजीव, पक्षी आणि जैवविविधतेवरील परिणामांचा स्वतंत्र पर्यावरणीय अभ्यास करावा.
५. स्थानिक नागरिकांच्या हरकती आणि तक्रारींची दखल घ्यावी.
६. नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या व्यक्ती किंवा कंपन्यांवर कायद्यानुसार कारवाई करावी.
७. जंगलसंरक्षण, पुनर्वनीकरण आणि जैवविविधता संवर्धनासाठी प्रभावी उपाययोजना राबवाव्यात.
8.जंगल वाचले तरच जीवन वाचेल! लाखो झाडे लावण्याच्या घोषणांपेक्षा अस्तित्वात असलेली जंगले वाचवणे अधिक महत्त्वाचे आहे. उद्योगांच्या विकासाला आमचा विरोध नाही; मात्र विकासाच्या नावाखाली निसर्गाचा विनाश होता कामा नये. भीमाशंकर जंगल परिसरातील वृक्षतोडीच्या तक्रारींची निष्पक्ष चौकशी करून नियमबाह्य कामे तातडीने थांबवावीत. पर्यावरणप्रेमी, पशुपक्षीप्रेमी, निसर्गप्रेमी आणि सामाजिक संघटनांनी एकत्र येऊन जनजागृती मोहीम उभारावी. निसर्गाचे रक्षण ही भावी पिढ्यांप्रती आपली सामूहिक जबाबदारी आहे,” असे आवाहन डॉ. जितीनदादा वंजारे खालापुरीकर यांनी केले.
लेखन सामाजिक कार्यकर्ते तथा निसर्गप्रेमी डॉ.जितीनदादा वंजारे खालापूरीकर 9922541030
Comments
Post a Comment