बीड जिल्हामध्ये पावसाने ओढ दिली; शेतकरी संकटात

बीड जिल्हामध्ये पावसाने ओढ दिली; शेतकरी संकटात!

नद्या-नाले, तलाव, बंधारे कोरडे; खरीप पिके करपली, चाऱ्याचाही प्रश्न गंभीर

“सरकारने पंचनाम्याच्या फेऱ्यात न अडकवता हेक्टरी एक लाखांची मदत द्यावी” — बाजीराव ढाकणे

बीड प्रतिनिधी :- 

पावसाळ्याचे तीन महिने उलटून गेले, तरी बीड जिल्ह्यात पावसाने अपेक्षित हजेरी न लावल्याने ग्रामीण भागावर गंभीर संकट ओढवले आहे. नदी, नाले, ओढे, तलाव आणि बंधारे कोरडे पडले असून अनेक गावांतील विहिरी व बोअरवेलची पाणीपातळीही चिंताजनक झाली आहे. पावसाअभावी खरीप पिके करपून गेल्याने शेतकऱ्यांच्या हातातोंडाशी आलेला घास हिरावला गेला आहे. पिकांबरोबरच जनावरांच्या चाऱ्याचा प्रश्नही दिवसेंदिवस गंभीर होत आहे असे महा एनजिओ फेडरेशन चे बीड जिल्हा समन्वयक श्री बाजीराव ढाकणे यांनी म्हटले आहे.

एकीकडे शेतकरी आकाशाकडे डोळे लावून बसला आहे, तर दुसरीकडे सरकारी यंत्रणा मात्र अद्याप अपेक्षित गांभीर्याने मैदानात उतरलेली दिसत नसल्याची तीव्र नाराजी व्यक्त होत आहे.

पेरणी केली; मात्र पाऊस नाही

खरीप हंगामाच्या सुरुवातीला झालेल्या पावसाच्या भरवशावर शेतकऱ्यांनी मोठ्या प्रमाणात पेरणी केली. बियाणे, खते, औषधे, मशागत आणि मजुरीवर हजारो रुपये खर्च केले. मात्र पिकांच्या वाढीच्या महत्त्वाच्या टप्प्यावर पावसाने पाठ फिरवल्याने अनेक भागांतील पिकांची अवस्था दयनीय झाली आहे.

सोयाबीन, कापूस, तूर, मूग, उडीद यांसह विविध पिकांवर पावसाच्या खंडाचा परिणाम झाला असून अनेक शेतांमध्ये उभी पिके करपून गेल्याचे चित्र आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांसमोर “पीक वाचवायचे कसे आणि कुटुंब चालवायचे कसे?” असा गंभीर प्रश्न निर्माण झाला आहे.

जलस्रोतांमध्ये ठणठणाट

पावसाळ्यात पाण्याने भरून जाणारे स्थानिक नदी-नाले, ओढे, तलाव आणि बंधारे यंदा अनेक ठिकाणी कोरडेच आहेत. जलसाठे निर्माण न झाल्याने भूजल पुनर्भरणालाही फटका बसला आहे. परिणामी विहिरी आणि बोअरवेलच्या पाणीपातळीत घट होत असून आगामी काळातील पाणीटंचाईची चाहूल आतापासूनच लागली आहे असे महा एनजिओ फेडरेशन चे बाजीराव ढाकणे यांनी सांगितले आहे.

ही परिस्थिती केवळ शेतीपुरती मर्यादित नसून भविष्यात पिण्याचे पाणी आणि पशुधनाच्या पाण्याचा प्रश्नही गंभीर होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.

पिके गेली; आता जनावरे कशी जगवायची?

पावसाअभावी पिकांचे नुकसान झाल्याने शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नावर मोठा परिणाम झाला आहे. त्यातच शेतातील हिरवा चारा उपलब्ध होत नसल्याने पशुपालकांसमोर जनावरे जगविण्याचे आव्हान उभे राहिले आहे.

चारा महागल्यास त्याचा अतिरिक्त आर्थिक भार शेतकऱ्यांवर पडणार आहे. त्यामुळे शासनाने पीक नुकसानीबरोबरच पशुधनासाठी चारा व पाण्याची स्वतंत्र व्यवस्था करावी, अशी मागणी महा एनजिओ फेडरेशन चे बाजीराव ढाकणे यांनी केली आहे.

“सरकारने बघ्याची भूमिका सोडावी”

शेतकरी अभूतपूर्व संकटात सापडलेला असताना राज्य आणि केंद्र सरकारने केवळ परिस्थिती पाहत न बसता तातडीने मदतीसाठी पुढे आले पाहिजे, अशी मागणी महा एनजीओ फेडरेशनचे बीड जिल्हा समन्वयक बाजीराव ढाकणे यांनी केली आहे.

“शेतकऱ्यांनी कर्ज काढून, उधारी करून पिकांमध्ये पैसा टाकला. आता पाऊस नसल्याने संपूर्ण हंगाम हातातून जाण्याची वेळ आली आहे. शेतकऱ्यांच्या डोळ्यांसमोर पिके करपून जात असताना शासनाने केवळ कागदोपत्री अहवालांची वाट पाहू नये. अधिकारी आणि लोकप्रतिनिधींनी प्रत्यक्ष शेताच्या बांधावर जाऊन परिस्थिती पाहावी,” अशी मागणी बाजीराव ढाकणे यांनी केली.

हेक्टरी एक लाखांची तातडीची मदत द्या

पावसाअभावी नुकसान झालेल्या शेतकऱ्यांना शासनाने तातडीने हेक्टरी किमान एक लाख रुपये आर्थिक मदत द्यावी, अशी ठाम मागणी बाजीराव ढाकणे यांनी केली आहे.

बाजीराव ढाकणे यांच्या प्रमुख मागण्या

१. पावसाअभावी झालेल्या पीक नुकसानीचे तातडीने सर्वेक्षण व पंचनामे करावेत.

२. बीड जिल्ह्यातील सर्व शेतकऱ्यांना हेक्टरी किमान एक लाख रुपये तातडीने मदत द्यावी.

३. जनावरांसाठी तातडीने चारा व पाण्याची व्यवस्था करावी.

४. संभाव्य पाणीटंचाई लक्षात घेऊन गावनिहाय पाणीटंचाई कृती आराखडा तयार करावा.

५. शेतकऱ्यांना कर्ज, वीजबिल व इतर आर्थिक दायित्वांमध्ये तातडीचा दिलासा द्यावा.

६. जिल्ह्यातील नदी, नाले, ओढे, तलाव आणि बंधाऱ्यांच्या जलसाठ्याची तातडीने पाहणी करून आवश्यक जलव्यवस्थापन उपाययोजना कराव्यात.

आता घोषणा नको; थेट मदत हवी!

दरवर्षी पावसाच्या अनिश्चिततेमुळे बीड जिल्ह्यातील शेतकरी संकटाला सामोरा जात आहे. मात्र संकटाच्या काळात पंचनामे, अहवाल आणि प्रशासकीय प्रक्रियेत मदत अडकून पडू नये. शेतकऱ्यांच्या खात्यावर थेट मदत कधी जमा होणार, हाच आता खरा प्रश्न आहे.

शेतकऱ्यांची परिस्थिती आणखी बिकट होण्यापूर्वी शासनाने तातडीने निर्णय घ्यावा. “शेतकरी जगला तरच शेती आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्था जगेल,” याची जाणीव ठेवून राज्य सरकार आणि केंद्र सरकारने बीड जिल्ह्याकडे विशेष लक्ष द्यावे, अशी मागणी बाजीराव ढाकणे यांनी केली आहे.